المنسوب للإمام الصادق ( ع ) ( مترجم وشارح : مصطفوي )
429
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي )
و طريقهء خود قرار داده است ، پيوسته در تمام حركات و اعمال و امور خود مراقب است كه كوچكترين خلافى از او سر سر نزند ، و تا مىتواند برنامهء زندگى و مخصوصا معاشرت خود را محدود و فشرده مىكند ، تا اختيار اعمال خود را داشته و به خود مسلط باشد . اينست كه رسول اكرم ( ص ) فرمود : كسى كه مورد لطف و عنايت پروردگار متعال است ، چنان مىشود كه معاشرت با معرضين از ذكر خدا را از جان و دل كراهت و مبغوض مىدارد . و سپس مؤلف فرمود كه : حيا پنج مرتبه دارد : 1 - حيا در مقابل خلاف و عصيان و گناه . 2 - حيا در مقابل تقصير و كوتاهى كردن در انجام وظائف بندگى . 3 - حيا از نظر گرامى داشت و كرامت و بزرگوارى طرف . 4 - حيا روى محبت و علاقهء قلبى . 5 - حيا در مقابل هيبت و جلال و عظمت طرف . پس كمترين مرتبهء حيا آنكه : انسان از خلاف و عصيان پروردگار جهان ملاحظه كرده و از مخالفت او خود را نگهدارى كند . و معلوم شد كه ، بىحيائى در هر موردى باشد ملازم با نبودن ايمان است ، اينست كه وارد شده است - من لا حياء له لا دين له . اى كه چون روح به تن نزديكى ، چون رگ جان به بدن نزديكى ناظر حال تو باشد شب و روز ، تو هم از ناظريش ديده فروز ناظر ناظرى او ميباش ، حاضر حاضرى او ميباش